Digital Maggid
Rebecca was helped with a pair of twins, and the children prodded inside her: when Rebecca would pass by an idol, Esau would want to get out, and when she would pass by the beis medrish, Jacob would want to get out. The children in her bowels were up and down like turbulent ocean waves. The one said: “I will be the first one out,” and the other said: “I will be the first one out,” because they quarreled over the p’khore (first-born son). Esau said to Jacob: “If you will not let me go first, I will kill my mother when I get out of her.” Jacob said: “The wicked one is obviously a blood-shedder even before he is born.” Esau argued with Jacob saying: “There is not but one world and that is this world.” And Jacob argued: “My brother, two are we by our father, and two worlds are there for us: this world and the World to Come. In this world there is eating and drinking and trade, but in the world to come, people will benefit by the Divine Presence.” Esau said to Jacob: “Let us divide the worlds between us. You take the World to Come and I’ll take this world.” Jacob agreed and thus the brothers fought amongst themselves over the inheritance of the two worlds. Rebecca went to the neighbors and asked them what was the reason that she had such pains when passing by a shul or an idol. But they replied: “Such a thing has never happened to us, and we have never felt such pains when passing by these places.” The women did not know the cause of her pains. She went to ask Gd, traveling to the beis-medrish of Shem and Ever to ask Gd.
The Birth of Jacob and Esau, part I
די געבורט פון יעקב און עשׂו
Di Geburt fun Yakev un Eysov
פיהל יארן איז רבקה געווען אן עקרה ביז זי האט אמאל געזאגט צו יצחק: “איך האב געהערט אז אויך זיין מוטער איז געווען אן עקרה, און דיין פאטער אברהם האט מתפלל געווען פאר איהר ביז זי איז געהאלפן געווארן. איך בעט דיך, זײַ אויך דו מתפלל צו ג-ט אויף אונז.”
For many years, Rebecca was barren until one time she said to Isaac: “I heard that your mother was barren too, and your father, Abraham, prayed for her until she was helped. I beg of you, also to pray to Gd for us.
יצחק האט געפאָלגט רבקה, און זיי זענען ביידע געגאנגען צום בארג מוֹרִיָה, דארט וואו יצחק איז געקומען אויף די עקידה
Isaac obeyed Rivka, and they both went to Mt. Moriah, to where Isaac had come to be sacrificed.
יצחק האט זיך געשטעלט אין איין ווינקל און מתפלל געווען צו השם-יתברך, און רבקה האט זיך געשטעלט אין א צווייטן ווינקל און מתפלל געווען.
Isaac stood in one corner and prayed to Hashem Yisborokh, and Rebecca stood in a second corner and prayed.
יצחק האט געזאגט: “האר פון די וועלטן, זאל זיין דיין ווילן, אז אלע קינדער וואס דו מיר געבן, זאלן זיין נאר פון רבקה די צדיקת.”
Isaac said: “Master of the worlds, let it be your will that all the children you give me shall be only from Rebecca the tsadik.”
און אויך זי האט געזאגט: “זאל זיין דער ווילן אז אלע קינדער וואס דו וועסט מיר געבן זאלם זיין נאר פון יצחק דער צדיק.”
And she also said: “Let the will be that all children that you will give me shall be only from Isaac the tsadik.”
דער אויבערשטער איז באוויליגט געווארן צו די תפילה פון יצחק און נישט צו די תפילה פון רבקה, כאטש רבקה איז געווען א צדיק ווי יצחק, און איר תפילה איז אויך געווען ווערט זי זאל אנגענומען ווערן אין איר אייגעמעם זכות, און ביידע זענען געווען גלייך מיט זייער תפילה און מיט זייער געבעט, נאר ווייל ס’איז נישט גלייך די תפילה פון א צדיק וואס איז די זוהן פון א צדיק צו די תפילה פון א צדיק וואס איז די זוהן פון א רשע, ווייל א צדיק בן-צדיק שטייט אים ביי זיין אייגענער זכות און דער זכות פין זיין אבות, אנער א צדיק בן-רשע האט נאר זיין אייגענעם זכות אליין.
The Supreme Being granted the prayer of Isaac and not the prayer of Rebecca, although Rebecca was tsadik like Isaac, and her prayer was also worthy, and she would have been accepted on her own merit, and both were equal in their prayers and their petitioning, but because the prayer of a tsadik ben-tsadik (tsadik who is the son of a tsadik) is not equal to the prayer of tsadik ben-rashe (tsadik who is the son of a wicked person), because a tsadik ben-tsadik stands on his own and merit and that of his fathers, but a tsadik ben-rashe has not but his own merit alone.
The Children of the Concubines
די קינדער פון די פילגשים
Di kinder fun di pilgoshem
זינט הָגָר איז ארויסגעטריבן געווארן פון אברהם’ס הויז, איז זי געזעסן ביי די ברונעם און האט געזאגט: “רבונו של עולם, זעה מײַן פארשעהמקײַן וואס אברהם מײַן האר האט מיך פארשיקט פון זײַן הויז.”
Since Hagar has been expelled from Abraham’s house, she sat by the well and said: “Master of the universe, see my embarrassment that Abraham has exiled me from his house.”
אבער נאָר די טויט פון שרה איז יצחק געגאנגען צו די ברונעם לחי-רואי צוריקצוברענגען הגר כדי זײַן פאטער זאל זי צוריקנעמען פאר א פרוי. האט אברהם איהר גערופען מיט’ן נאָמען “קטוּרָה” און זי האט געבוירן זעקס זיהן, וואס האבן געדינט עבודה-זרה.
But after the death of Sarah, Isaac went to the well Lachai-Roi to bring Hagar back so that his father might take her back as a wife. Abraham called her by the name “K’turah” and she bore seven sons who practiced avoda-zorah (idol worship).
ווי די קינדער זענען ערוואקסן געווארן, האט אברהם פאר זיי געבויעט א גרויסע שטאט, האט זי באפעסטיגט מיט א חויכע אייזערנע מויערן, און זיי דארט געברענגט.
When the children were grown, Abraham built them a grand city, fortified with high iron walls, and he brought them there.
און אזוי האט ער צו זיי געזאגט: “זיצט דא אין די דאזיגע גארויסע שטאט, כדי איהר זאלט זײַן ווייט פון מײַן זון יצחק.”
And so he said to them: “Live here in this grand city, so that you will be far from my son Isaac.”
און די זיהן פון קטורה צו אים געזאגט: “די שטאט איז גוט און שיין, און ס’פעהלט אין איהר גארנישט, אבער די אייזערנע מויערן זענען אזוי הויך, אז זיי פארדעקן די זון אטן מיר זיצן ווי אין א פינסטערניש.”
And the sons of K’turah said to him: “The city is good and beautiful, and lacks nothing, but the iron walls are so high that they cover the sun, and we live as in darkness.”
אברהם געזאגט: “איך וועל אייך געבן א גוטע פערל און גרויסע בריליאנטן וואס לייכטן ווי די ליכט פון די זון.”
Abraham said: “I will give you a good pearl and a great diamond that will light up like the light of the sun.
אויך האט אברהם זיי איבערגעגעבן שמות פון וטמאה און כישופמאכעריי, און דעריבער האבן לָבָן, בִלעָם און זיין פאטער בּעוֹר געהאט א כוח צו מאכן כישוף ווייל זיי האבן באקומען די שמות און זיך גענוצט מיט זיי.
Also, Abraham gave them demonic and magic names, and therefore Lavon, Vilam and his father Be’or had strength for casting spells because they had received the names and they made use of them.
אבער אברהם האט געזעהן אז די קינדער פון די פילגשים זענען אזוי ווי דערנער אינעם פעלד פון יצחק, דערפאר האט ער זיי געגגבן מתנות און זיי אוועקגעשיקט פון זיין זוהן צו מזרח זייט פון די וועלט, זאגנדיג צו זיי: “געווייטערט זיך ווייט פון דא, צום לאנד קֶדֶם, כדי איהר זאלט נישט אפגעבריהט ווערן פון די גליהענדיגע קויל פון מיין זוהן יצחק, ווייל ער איז א צדיק אuן יעדער פאָלק און שפראך וואס וועט מאכן איהם, אדער זיינע קינדער, פאר קנעכט וועלן ירש’ענען דעם גהינם.
But Abraham saw that the children of the concubines were as thorns in the field of Isaac, so he gave them gifts and bannished them to the east side of the world, saying: “Distance yourselves far from here, to the land of Kedem, so that you shall not diminish the aura of my son Isaac, because he is a tsadik and every nation and language that makes servants of him or his children shall inherit hell.
“דעריבער כל-זמן איהר וועט זעהן אז זיינע קינדער זענען פארשקלאפט צווישן די פעלקער, זיצט אויף איהר פלאץ, אבער ווען איהר וועט הערן אז זיי זיצן מיט זיכערהייט, וועט דאס זיין א סימן פאר אייך אז משיח איז געקומען צו זיי, און דאן זאלט איהר שמעל קומען און זיי באדינען.”
“Therefore, for all time when you see that his children are enslaved amongst the people, you will sit in your place, but when you hear that they are sitting in safety, that will be a sign to you that Moshiach has come to them, and then shall you hasten to come and serve them.”
Parshas Toldos
ב”ה
Parshas Toldos — Genesis 25:19 – 28:9
Resources:
 |
Text of Parshah (Hebrew & English Linear Translation) |
|
Text of Parshah with Rashi’s Commentary |
|
Parshah in a Nutshell |
|
Aliyot Summary |
May Hashem bless all our work this week.
מיט זיין ברבה
