Digital Maggid
The Kolovyeler Rebbe, Rav Mordechai Zav, explained the meaning of why the Holy Rebbe, the author of the Mishnah, began the Mishnayos with the mitzvah of reciting the Shma.
The Holy Rebbe, whose name was Rabbi Yehuda haNasi, had the soul of our father Jacob. As the initials of Hanasi (הנשיא HNSYA) spell out “Hu Nishmato Shel Yaakov Avinu” (He whose Soul is From Jacob OurFather). The sages say that Yaakov Avinu (Our father Jacob) asked that the Shma be recited upon his death, so Yehuda haNasi began each of the mishnayos with [acknowledging that] Jacob’s soul has left the world.
January 1, 2012
Yehudah haNasi
December 27, 2011
Go Out in Joy
From Master Bunam
כי בשמיה תצאו — ווען א מענש איז בשמחה, פרייליך, האָפנונגספול, איז ער ביכולת ארויסצוגיין פון אלע דאגות און צרות.
Ki b’simcha teitsei’u ["For you shall go out with joy" Isaiah 55:12] — When a person is b’simcha, happy, hopeful, he is able to go out from all worries and troubles.
December 27, 2011
With Yira & Simcha
From the Baal Shem Tov
גאָט באדארף מען דינען מיט יראה און שמחה. ביידע צוזאמען זיינען צוויי פריינד, וואס שיידען זיך קיינמאל נישט. יראה אָן שמחה איז מרה-שחורה.
God requires people to serve with reverence and joy. Both together are two friends who never part. Reverence without joy is depression.
December 23, 2011
Not to Worry
וירא יעקב כי יש שבר במצרים
vayar ya’akov ki yesh shever b’mitzrayim
And Jacob saw that there was grain in Egypt
(Genesis 42:1)
ווען ר’שניאור זלמן לאדיער (דער בעל התניא) איז צוליב מלשינות געווארן ארעסטירט און פארשיקט קיין פּעטערבערג, האט ער געהייסען תיקף מודיע זיין דעם בערדיטשיווער, ווען דער שליח איז אריינגעקומען און אָנגעזאגט דעם בערדיטשיווער וועגען דעם ארעסט פונ’ם לאדיער, האט ער אויפגעעפענט א חומש וואס איז געלעגען אויפן טיש און האט גראָד אויפגעמישט די סדרה מקץ, דער פסוק “כי יש שבר במצרים.” אויסהערקנדיג דעם שליח, האט ער זיך א ווייל פארטראכט אינ’ם פסוק פון חומש און דעם שליח געענטפערט:
When R’ Shneur Zalman Ladier (the Baal haTanya) was arrested for slander and exiled to Peterberg, he immediately informed the Berditchever. When the messenger arrived and told the Berditchever about the arrest of the Ladier, the Berditchever opened a chumash (bible) that was lying on the table, and just happened to turn to the sidra (parsha) of Mikeitz, to the passage “ki yesh shever b’mitzrayim” (that there was grain in Egypt). Hearing the messenger, he pondered a while on the passage from the chumash and answered the messenger:
— דאגה נישט, דער פסוק אין דער תורה וואס איך האב אומגעריכט אויפגעמישט איז מרמז אז ר’ שניאור זלמן וועט באפרייט ווערן. די ראשי תיבות פון “שבר” מאכן “שניאור בן רבקה.” פונקט ווי יוסף הצדיק איז אין מצרים באפרייט געווארן פון בלבות, אזוי וועט דער לאדיער צדיק בקרוב ברפרייט ווערן פון זיין בלבול.
— Don’t worry, the passage in the Torah that I happened to turn to is hinting that R’ Shneur Zalman will be released. The word שבר (shever, grain) is an acronym for Shneur ben Rivkah. Just like Yosef the tsadik in Egypt was released from his confusion, so will the Ladier tsadik be released from his confusion.
December 18, 2011
Kiss the Mezuzah
ויהי מקץ שנתים ימים
vayehi mikeitz sh’natim yamim . . .
and it came to pass at the end of two full years . . .
(Genesis 41:1)
ויהי מקץ “שנתים” מאכן די ראשי תיבות: שׂמֹאל – נר – תדליק – ימין – מזוזה. מיט דער לינקער האנט זאל מען אֶנצינדען די שבת’דיגע ליכט און מיט דער רעכטער האנט זאל מען צוקלעפּען די מזוזה. (ר’ שמואל אֶסטראֶווצער).
Vayehi mikeitz “sh’natim” is an acronym for: Smol (left) – Ner (candle) – Tadlik (shall light) – Yamim (right) – Mezuzah (mezuzah). With the left hand one should light the shabbos candles and with the right hand one should attach the mezuzah.
For those who may not be familiar, “mezuzah” refers to a small encased scroll that is mounted at eye level on the doorposts (both interior and exterior) of Jewish homes. When entering or exiting the home (or rooms therein) it is customary to “kiss the mezuzah.” One does not actually kiss the mezuzah itself, but rather, taps the mezuzah (usually with two finger tips) and then brings the fingers to the lips. Written on the encased scroll are two scriptures: Deuteronomy 6:4-9 and Deuteronomy 11:13-21.
December 15, 2011
Chidushei Harim on Vayeishev
ויאמר לו לך נא ראה את שלום אחיך
vayomer lo lech na r’eh et sh’lom acheicha
So he said: Go now and see to your brothers’ welfare…
(Genesis 37:14)
יעקב אבינו’ס כוונה איז ניט געווען צו שיקען יוסף’ן אלס שליח, כדי צו זעהן וואס זיינע ברידער טוהן אין פעלד.
Yakev Avinu’s intention was not to send Yosef as an agent in order to see what his brothers were doing in the field.
מיט אזא שליחות האט יעקב געקענט שיקען איינעם פון זיינע קנעכט.
On such a mission, Yakev could have sent one of his servants.
מיט די אויבנדערמאָנטע ווערטער האט יעקב באצוועקט צו געבען יוסף’ן אן אומדירעטע-אזהרה, אז ער זאל אויפהערן זוכען חסרונות אויף זיינע ברידער, נאָר ער גיין זעהן אויך זייערע גוטע מידות, דאס שלימות, די מעלות זייערע, די גוטע מעשים.
With the aforementioned words, Yakev aimed to give Yosef an indirect warning that he should stop finding fault with his brothers, go only to see their good attributes, those perfections, the virtues of theirs, the good acts.
December 1, 2011
ויקץ יעקב צשנתו ויאנמר
Jacob awoke from his sleep and said (Gen 22:16)
Yikatz Yaakov m’shanato (Yaakov awoke from his sleep) — the entire 40 years that Yaakov studied at the Beis Medrish of Shem and Eber, he did not sleep, so that his service to Hashem Yisboroch would not be interrupted. When Yaakov arrived “Bamakom ha-hu“ (at that place) when he was a fugitive, he saw the angels of the Lord ascending and descending in a dream. Yikatz Yaakov m’shanato, Yaakov awoke [for the] first [time], vayomer, and said, “ochn yesh hashem bamakom hazeh,” (“Indeed, Gd is in this place,”) — this means that even in sleep, one can serve the Master of the Universe — “v’anochi lo y’da’ati” and I knew nothing of this the entire 40 years that I spent at the Beis Medrish of Shem and Eber. (Ohev Yisroel)
So Jacob studied for forty years, day and night, never wanting to spend one moment that was not in service to heaven. But when he finally did sleep, he had this vision and he came to realize that even sleep, he was still serving heaven. So the good news is when we devote ourselves to our studies and to serving heaven, even our “down time” serves.
The bad news is that if we are sleep-walking, even our imagined service to heaven is just a dream.
December 1, 2011
The Sleep was not Deep . . .
A line from Theodore Roethke’s poem, “The Gentle” reads: The sleep was not deep but the waking is slow.”
This commentary on Gen. 22:16 comes to us from R’ Meir’l Premishlaner.
ויקץ יעקב משנתו
and Jacob awoke from his sleep
יעדער מענטש, אז ער שלאפט ביינאכט, וועקט זיך איבער. דער חילוק איז בלויז, אויב דער מענש איז א פרומער, א “ירא-שמים,” אז ער וועקט זיך איבער, וואשט ער תיכף די הענט און זאגט “אכן יש ה’ במקום הזה,” הויבט זיך אויף, זעצט זיך לערנען און דאווענען. איז דער מענש א פראסטער, אז ער וועקט זיך איבער אינמיטען נאכט, דרייט ער זיך איבער אויף דער אנדערער זייט און שלאפט ערשט געשמאער….
Everyone wakes up when they sleep at night. The only difference is, if a person is pious, one who reveres heaven, when he wakes up he washes his hands right away and says: “Ochn yesh hashem bamakom hazeh,” (Indeed, Gd is in this place!) He picks himself up and sits down to study and pray. When an ordinary person wakes up in the middle of the night he just rolls over on the other side and goes back to sleep.
November 30, 2011
Jacob’s Ladder
וַיַּחֲלֹם וְהִנֵּה סֻלָּם מֻצָּב אַרְצָה וְרֹאשׁוֹ מַגִּיעַ הַשָּׁמָיְמָה וְהִנֵּה מַלְאֲכֵי אֱ־לֹהִים עֹלִים וְיֹרְדִים בּוֹ
And he dreamed, and behold! a ladder set up on the ground and its top reached to heaven; and behold, angels of God were ascending and descending upon it.
(Genesis 28:12)
דער מענשליכער גוף, מוּצב ארצה. וראשו, די נשמה פון מענשען מגיע השמימה. (שפת אמת)
The human body, “set up on the ground”;
its top, the neshama (spirit) “reached to heaven.” (S’fas Emes)
• • • • • • •
“סֻלָם” מאכען די ראשי תיבות “סעודה לָוָה מלכה” מֻצָב ארצה, כאָטש מען איז מקיים די סעודה בארציות מיא עסען און טרינקען. וראשו מגיע השמימה, דערגרייכט אבער די מצוה, צו די עולמות העליונים. “וְהִנֵּה מַלְאֲכֵי אֱלֹקִים עֹלִים וְיֹרְדִים.” די מלאכים וואס נידערען אונטער פרייטאג פאר נאכט בו קבלת שבת, גיין צוריק ארויף אין הימל גורך מקיים זיין מצוה מלוָה מלכה. (ר’ ישראל ריזשינער)
“SuLaM” — an acronym for “Seudah Lavah Malkah” (feast of accompanying the [Shabbos] Queen) — “mutsav artsah” (set on the earth), though people observe an earthly feast with food and drink, “behold, angels of God ascending and descending.” The angels who descend on Friday evening to welcome the sabbath go back up to heaven through the observance of the mitzvah of Lavah Malkah. (R’ Yisroel Rizhiner)
